Black Mirror: Bandersnatch’i Sevmeyenleri Haklı Çıkaracak 8 Neden 🤯🤯

627
Görüntülenme
bandersnatch

Alternatif başlık: ”Black Mirror: Bandersnatch nasıl daha iyi olabilirdi?”

2011’de İngiliz Channel 4 kanalı ile hayatımıza giren ve 2015’te Netflix tarafından satın alınan Charlie Brooker şaheseri Black Mirror, yine sene sonu hediyesi olarak apar topar sürpriz bir içerikle dönüş yaptı. George Orwell – 1984, Aldous Huxley – The Doors of Perception, Lewis Carroll – Through the Looking-Glass, Phillip K Dick – Ubik, Jean Baudrillard – Simulacra and Simulation, David Cronenberg – Videodrome, Max Headroom, Ray Bradbury – Fahrenheit 451, Davey Wreden – The Stanley Parable (ve daha aklımıza gelmeyen sayısız eser) göndermeleriyle dolu bu yapımın sadece kullanıcı deneyimi tarafıyla ilgili eleştirilerimiz olacak.

Netflix‘te vizyona girene kadar, hakkındaki tek bilgimizin, 5 saatlik ve interaktif senaryolu bir film olduğu Bandersnatch genel olarak olumlu yorumlar almış durumda. Netflix’in Black Mirror filminden önce Minecraft Story Mode, Stretch Armstrong: The Breakout gibi çizgifilmlerde denediği interaktif hikaye (choose your adventure / maceranı seç) tekniğinin, başlangıç için Black Mirror gibi bir yapıma göre teknik olarak (belki biraz da senaryo ve karakter tanıtımı olarak) birazcık beklentimizin altında kaldığını belirtmeliyiz. Peki neden? (SPOILER içerir)

1- En basit tercihleri bile yaptırıyor olması

black mirror bandersnatch 1

Başlangıçta seyirciyi interaktifliğe adapte etmeye çalışması açısından güzel ama ilerleyen zamanlarda da karakterin dinlediği şarkıyı seçtirip durması birazcık sıktı açıkçası (anladık evet seçim yapsan da tüketimin kurbanından başka bir şey değilsin). Hikaye akışına ciddi bir etkisini gören var mı?

2- Annemize olanlar hakkında konuşmak istememize saygı duymaması

black mirror bandersnatch 2

Yüz bin kere ”hayır” deseniz de konuşmak zorundasınız maalesef. Sonrasında ”ben tercihi beğenmedim” ya da ”yanlış giden bir şeyler var” diyip sizi bülbül gibi öttürüyor.

3- Tek seçenek sunulan anlarda da seçim yaptırmaya zorlaması

black mirror bandersnatch 3

Bu ne şimdi? Zaten hayır diyeceksek neden kalkıp klavyeye uzanalım ki? Evet yine tüketimin kurbanıyız ama kullanıcı deneyimi açısından bu tarz şeyleri de uzanıp seçmek yoruyor.

4- Özgür irade ilüzyonunu gözümüzün içine sokmakta ısrarcı olması

black mirror bandersnatch 4

Babamız yemeğe gidiyoruz diye kandırıp dışarı çıkardığında aslında doktora getirmişti hatırlarsanız. Burada da ısrarla Dr. Haynes’e gitmeyi seçseniz de dönüp dolaşıp bir şekilde Colin’i takip ettirdi. Aslında bu neden 2. madde ile aynı kapıya çıkıyor. Özgür irademizin olmadığını hem karaktere hem de bize mesaj olarak vermek istiyor belli ki Netflix. Ama bunu da birden fazla yaptığında sıkıcı bir deneyime dönüşüyor açıkçası.

Filmin reklamının odak noktası, yüzlerce farklı olasılık (5 saatlik çekim yapıldığı söyleniyor) arasından kendi hikayemizi seçebiliyor olmamızdı ama bu daha çok lineer bir senaryoya oturtulmaya çalışılan oyun gibi olmuş. Belki reklamı o yönde bu kadar yapılmasaydı ve karakterler/senaryo daha sağlam olsaydı daha rahat adapte olabilirdik sürekli belirli bir checkpoint’e dönmeye.

5- Farklı seçim metotlarına daha az yer vermesi

black mirror bandersnatch 6

Yazılı bir şeyi seçtirmek yerine, daha dikkatli izlemeyi teşvik etmek adına bu tarz interaktif cevap seçeneklerini artırmaları güzel olur. Hatırlamaya çalıştığımız telefon numarasını bu şekilde girmek zevkliydi.

6- Hikayenin bittiğini / döngüye girdiğini iyi belirtememesi

black mirror bandersnatch 7

Bunu belki siz de görmüşsünüzdür. Birkaç kere sağ üstteki ‘‘jeneriğe geç” yazısı çıktı. Aslında onu tıkladığınızda film bitmiş oluyor. Tıklamayıp tavşanı alma seçeneğini seçerseniz de başka bir versiyonunu denemek üzere geri dönmüş oluyorsunuz. Bunu belki daha anlaşılır ya da eğlenceli bir yolla yapmayı deneyebilirler. Ya da biz jenerik seçeneğini tıklamadan bittiğini gösterebilirler.

7- Bitiş jeneriğinin ve ekranının sade ve sürprizsiz olması

black mirror bandersnatch final 2

Bir sürpriz çıkar mı diye beklemeyin herhangi bir ekstra göremedik bitiş jeneriğinde. Sadece film içinde çeşitli yerlerde atıfta bulundukları 4. sezon 5. bölümü ”Metalhead”i izlettirmeye yönelik bir tıklama alanı çıkıyor. Boş ve sade olmuş açıkçası böyle bir deneyimden sonra.

8- Seçimleri uygulama içinden yapamıyor olmamız

black mirror bandersnatch final

PC’yi TV’ye bağlayıp izleyenler olarak sürekli klavyeye yakın oturmaya çalışmak biraz zor geldi. Belki izlerken aynı anda telefon uygulamasından seçenekleri tıklayabileceğimiz bir mekanizma geliştirebilirler. Sesli komut vs. eklemeyi de düşünebilirler. Yine de teşekkürler David Slade ve tüm Black Mirror ekibine!

Siz neler düşünüyorsunuz? Bu arada başrolü nereden tanıdığınızı düşünüyorsanız işinizi kolaylaştıralım: tabii ki Dunkirk!

Bu tarz yapımlara ilginiz varsa, aşağıda fragmanlarını vereceğimiz benzer mantıktaki oyunları da deneyebilirsiniz:

Until Dawn

Life Is Strange

BEYOND: Two Souls

Heavy Rain

Late Shift

”Yok bunları istemem, ille de Bandersnatch’teki Tuckersoft’un oyunlarını isterim” derseniz de ZX Spectrum emülatörü indirip Tuckersoft’un kurmaca sitesi üzerinden Nohzdyve‘ı oynayabilirsiniz. (Oyunun adı da 3. sezondaki Nosedive bölümüne gönderme)

Kısa film, Tumblr, MUBI, ekşisözlük deneyimlerinden sonra ivedi bir kararla Haziran 2017'de oBiçimSinema'yı kurdum. Filmlerle doldurdum sessizliği. Festivalleri kodladım. Makas-ellerin çocukluğunu bilirim. Film afişlerinden arkadaşlarım oldu, hala da var. Primer'i anlamadım. H.A.L. 9000'i de. (Yapay zekalar daha bulunmamış gibi davranıyorlardı.) Yalnız Matrix'le içli dışlı oldum. (Kim olmamıştır ki?)

1 YORUM

  1. Yazılan başlığın yanlış olduğunu haklı çıkaracak 8 cevap:

    SPOILER İÇERİR!

    1) Basit tercihleri seçtirmesi izleyicinin akışta kalmasını sağlıyor ve hayatımızda olduğu gibi basit kararların verilmesi gerekir. Dikkat edilirse izlenilen belgesel kahvaltı seçimiyle başlıyor. Bu da kahramanı izliyorlar hikayesine gönderme. Bak gör seni izliyoruz. Yediğin şeyle başlaması ne kadar tesadüf olabilir mesajı.

    2) Anneyi anlatıp anlatmamaya saygı duyuyor. İzleyiciye sorarak farklı hikaye keşfine yönlendiriyor. İstersen anlatmaya bilirsin ve film anlamadığın son ile biter.

    3) Zaten tek seçenek yerinde annesinin tek başına gitmesi ve ölmesini anlatıyor. Kimi izleyicilerin orada evet deme hissine kapılmasını sağlıyor. Ki farklı hikaye gelişiminde evet hayır seçenekleri çıkıyor.

    4) Baba kandırmıyor. Endişe ettiği için veya başka hikayeye göre onu izlediği için getiriyor. Özgür irade olmadığının mesajı verilmiyor. Bunu direkt söylüyor zaten. Checkpoint’ler olmazsa olmaz. Sana keşif kapıları açıyor. Yüzlerce farklı olasılık da yok. Belli sonlar var. Eğer tercih değiştirme fırsatı vermeden film bitse zaten kendi hikayeni seçmiş olacaksın.

    5) Film ilk deneme. Aşırı komplike olmaması normal. Sonraki filmler daha iyi olacaktır. Hem izleyiciyi de alıştırmak lazım. Hemen her şey verilmez. Pazarlama.

    6) Geri dönüşleri anlaşılır yapmak yerine filmi bitirmelilerdi ki izleyici tekrar izlesin farklı tecrübe yaşasın. Burada tüketim bağımlısı izleyicileri filmde tutmak istiyorlar. Biz jeneriğe tıklamadan da film farklı sonlara göre direkt bitiyor.

    7) Hep şaşırtın bizi beklentisi ne kadar boş bir beklentidir. Film bittiyse bitmiştir. Biterken ekstra bir şey beklemek yerine filmin içindeki fikirlere odaklanmak, üzerine düşünmek gerekir. Black Mirror yazıyor diye illa şaşırtsın da demeyin yani. Filmin nasıl bittiğine göre de farklı bir black mirror bölümüne geçiyor.

    8) Pc’yi Tv’ye tak. Telefondan uygulama yap. Sesli komut olsun. Paşam başka ne istersin? Seçim yapabilmek için eylemde bulunmak gerekiyor. Bu kadar kolaycı olayın. Ek olarak filmdeki hayali şirketin sitesini yapmışlar ve oyunu indirebiliyorsun, iş başvurusu yapabiliyorsun. Bunlar yetmez mi?

Yanıt Bırak

Yorumunuzu girin
İsminizi girin